Khoa học – Kỹ thuật : 2009

Có cái gì mới năm 2009 về tiến bộ Khoa học – Kỹ thuật đáng cho Việt Nam chú ý (G S Tôn Thất Trình ) Sau đây là một số tiến bộ năm 2009, trích dẫn từ tạp chí Khoa học Phổ thông- Popular Science Hoa Kỳ, số tháng giêng 2010.             1-      Mơ tưởng xanh: vườn thẳng đứng Chúng tôi đã đề cập đến nông nghiệp thẳng đứng ở tạp chí bán niên san Định Hướng và tin tức Việt Nam cho biết đã thử nghiệm ở Hà Nội vườn “rau mầm, giᔓ trên nóc nhà cao ốc, sau khi cũng trình bày vỉa hè, khoảng giữa xa lộ vườn rau đô thị, theo khái niệm chúng tôi đề cập ở bài phát triển tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu tháng 4 năm 2009 cũng đã đăng ở Định Hướng 2009. Sau đây là dự án của kiến trúc sư John B. Carnett, dự liệu một mái nhà xanh ở thị trấn Greenwich, bang New York, sử dụng những kỹ thuật xanh mới nhất thủ hiện một gia cư bốn phòng ngủ, rộng 3500 bộ vuông (chừng 325 m2), một bộ vuông xây cất gíá 15.50 đô la Mỹ, thời gian xây dựng nhà chỉ cần 6 ngày là xong. Hầu tạo nên một sinh thái đời sống hoang dã, hút dẫn CO2, cô lập mái nhà. Thực vật trồng ở trên mái nhà này theo tác giả không những ngoạn mục mà còn bảo vệ gia cư chống lại những nhiệt độ thái cực, hấp thu carbon dioxiode và giúp cho mái nhà tồn tại 3 lần lâu hơn.

Khám phá khoa học năm 2009

Vài khám phá khoa học năm 2009, Việt Nam có lẽ cần theo dõi hơn?

G S Tôn Thất Trình

Trong số liệt kê 100 khám phá Khoa học Hoa Kỳ, theo nguyệt San Khám Phá - Discover, số tháng giêng - tháng hai năm 2010, đã thay đổi Bộ Mặt Trái đất, có lẽ Việt Nam cũng cần biết rỏ hơn vài khám phá này chăng ?

1 - Cuộc Cách Mạng Graphène    

Dưới kính hiển vi điện tử chuyển truyền graphène trông có vẻ thật đơn giản. Một mạnh lưới hình lục giác giống như một lưới banh bóng chuyền hay một tiết diện của lưới nhốt chuồng gà. Thế nhưng graphène một dạng carbon có thể sản xuất thành tấm bảng chỉ dày có một nguyên tử, tuồng như làm ra để rung chuyển thế giới điện tử. Ttrong vòng 5 năm tới chúng có thể bắt đầu dùng chế tạo những transistors chạy tốt hơn mau lẹ hơn, các chip computer, các màn hình LCD, theo lời những nhà khảo cứu bị siêu vật liệu mới này lôi cuốn.

Hệ thống xe lửa .

Khi nào khởi công dự án đầu tư  và viện trợ Nhật lớn nhất ở Việt Nam :

 Tân trang hệ thống xe lữa nước nhà,

 theo kiểu tàu hỏa  tốc hành Nhật Shinkansen ?  

            G S Tôn Thất Trình

Hệ thống hỏa xa ( xe lữa ) Việt Nam  hảnh diện thời Pháp thuộc, mau chóng trở thành hệ thống rùa bò.

Khánh thành ngày 2 tháng 10 năm 1936 , đường xe lữa nối liền Hà nội – Sài Gòn dài 1726 km  qua 21 tỉnh thị , 3 ở miền Nam là TP HCM , Bình Dương, Đồng Nai , 13 ở miền  Trung là Bình Thuận, Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định, Quảng Ngãi , Quảng Nam , Đà Nẳng, Thừa Thiên – Huế, Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, 5 ở miền Bắc là Ninh Bình, Nam Định , Hà Nam, Hà Tây và Hà Nội: vựợt qua nhiều cảnh quan đẹp đẻ,  hùng vĩ như Đèo Hải Vân, Bán đảo Lăng Cô, Vịnh Vân Phong v.v… Bị cắt đôi ở  cầu Hiền Lương sau hiệp định Genève. Mãi đến ngày 31 tháng chạp năm 1976, mới  chạy lại từ Nam ra Bắc. Chỉ có một khổ đường rầy hẹp, 1m mà thôi . Ngay cả vào thời Pháp thuộc , thời Nhật vào chiếm đóng Đông Pháp,  xe lữa chạy rất chậm, như tả ở câu thơ than thân trách phận của thi sĩ Tế Hanh “

“ Tôi thấy tôi thương những chiếc tàu,

    Ngàn đời không đủ sức đi mau .

    Có chi vương víu trong hơi máy,

                 Mấy chiếc toa đầy nặng khổ đau . “…

            Sự thật đúng như vậy ! Việt Nam hiện nay có tàu xe lữa chạy chậm nhất các nước Á Châu. Từ Hà Nội đến Sài Gòn  chạy mau nhất cũng mất đến 32 tiếng đồng hồ. 

Nuôi 9 tỉ người năm 2050 !

8 giải pháp kỷ thuật khoa học cho nông nghiệp thế kỷ 21, nuôi 9 tỉ người năm 2050

G S Tôn Thất Trình         

  Các nhà nông học trên thế giới đang cố tâm tìm cách nuôi sống 9 tỉ người ( hiện nay là 6 tỉ ),  trên Trái Đất vào năm 2050, khởi động một cuộc “ Cách mạng Xanh Thứ hai “ với đất nông nghiệp  ngày càng ít hơn . Thách đố này là phải tăng gấp đôi sản lượng cây lương thực vào năm 2050 . Sau đây là trích dẫn dữ liệu 8 giải pháp , nguyêt san Khoa học phổ thông - Popular Science đề nghị ở số báo tháng 8 năm 2009 . Một số giải pháp có thể sửa đổi cho thích hợp với nông nghiệp Việt Nam tương lai hơn.

Sen Lùn .

Những hoa sen lùn thơm ngát trên thân gỗ (mộc), mộc liên - dạ hợp, lá đẹp làm cây cảnh đường phố các thị trấn vùng đất cao Việt Nam?

G S Tôn Thất Trình

Chắc chúng ta nhiều người đã thưởng thức các hàng cây cao hoa dạ hợp - mộc liên (sen thân gỗ) dọc đường vào trang trại Tara, nhà cô đào Scarlett O’Hara (Vivian Leigh), trong phim danh tiếng một thời 1940 “Cuốn Theo Chiều Gió - Gone With the Wind” vùng Savannah, bang Georgia, Hoa Kỳ. Mỗi khi nói đến dạ hợp - mộc liên là chúng ta nghĩ tới hương thơm ngát. Tiếc thay dân Ca Li không ngửi được hương thơm này như dân các tỉnh miền Đông Nam Hoa Kỳ, có lẽ vì Ca Li khí hậu sa mạc hơn, thiếu ẩm độ không khí chăng? Và cũng có thể vì cây mộc liên, sen thân gỗ - magnolia thường là đai mộc thân cao lớn đến 20 – 25 m, nên chúng ta không ngửi với tới cao như vậy được? Nay thì Ca Li đã trồng mộc liên cây nhỏ thân lùn hơn, chỉ cao chừng 4 - 6 m, hoa to hơn và lá lạ, đẹp hơn.

Mộc liên thân gỗ (thay vì hoa sen hồ thân mềm) ở Việt Nam có hai nhóm chứa lòai (species) hoa thơm ngát, thuộc họ thực vật Dạ Hơp Magnoliaceae, là hoa ngoc lan hay hoa sứ tông (genus) Michelia và hoa dạ dợp hay mộc lan tông Magnolia . Tông Michelia, thường có tên là sứ hay giỗi, hoa nhỏ mọc ở chót một nhánh ngắn, thư đài dài ra ở trái, trái cách nhau, Còn hoa ở tông Magnolia thường rất to, đâm ra ở ngọn nhánh.

            

Artiso Át Ti Sô

Ár ti sô, một cây cúc gai làm cây kiểng cũng rất đẹp

G S Tôn Thất Trình

Khác với dân Âu Mỹ trồng Artisô để thưởng thức sành ăn nhậu phần ăn được ở đế hoa đầu và đáy mập cuối lá hoa, dân Việt trồng artisô nhiều, dùng cả hoa, lá, thân, rễ, phơi khô (thay vì chỉ trích dùng búp hoa - buds như ở Pháp) làm thuốc bổ gan, lọc thận (?). Nhưng thật sự, lá xám artisô, cơ cấu đầy kịch tính, hoa nở màu tím xanh chói lọi, cũng thích hợp trồng làm cây cảnh kiểng trong chậu lớn hay làm cây sống lâu năm ở bờ viền vườn tượt vùng cao nữa.

Hải Phòng

Thô thiễn lạm bàn vài hứớng phát triễn Hải Phòng xưa, nay

G S Tôn Thất Trình

Đôi chút địa lý

Trong 4 thành phố lớn trực thuộc Trung Ương, Hải Phòng đứng thứ hai về diện tích sau thành phố Sài Gòn - Hồ Chí Minh và thứ ba về số dân sau Sài Gòn và Hà Nội. Nếu năm 1958, Hải Phòng chỉ có 180 000 dân, Hà Nội 500 000, năm 1999,  Hải Phòng đã có 1 676 000 người, năm 2002 là 1727 000 người, chỉ sau Sài Gòn 5 480 000, Hà Nội 2 931 000, hơn hẳn Đà Nẳng 724 000. 

Quảng Ninh

Thô thiễn lạm bàn phát triễn tỉnh địa đầu
Quảng Ninh, hình ảnh thu gọn Việt Nam, mong
nhiều người Việt biết đến hơn nữa.

G S Tôn Thất Trình

Trong số các tỉnh miền Đông Bắc Việt Nam có biên giới chung với Trung Quốc (Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh), Quảng Ninh là tỉnh xa về phía đông nước nhà. Cũng là một tỉnh đông tộc dân Kinh nhất, phát triễn nhất về dịch vụ du lịch, công nghệ than, đóng tàu cận đại và tỉ lệ thị dân cũng cao nhất nước. Quảng Ninh vừa có phần đất liền tương đối rộng lớn, vừa có vùng hải đảo bao la với hàng nghìn đảo nhỏ, lớn. Quảng Ninh cũng là một cửa ngỏ quan trọng nước nhà, theo quốc lộ 18A và các cảng Cửa Ông, Hồng Gai, Cái Lân ra vào dễ dàng vùng đồng bằng sông Hồng và đặc biệt với Trung Quốc. Quảng Ninh có tọa độ đia lí từ 20⁰ 40’ (đảo Hạ Mai, huyện Vân Đồn) đến 21⁰44’ vĩ tuyến Bắc (thôn Mo Tòng, Hòanh Mô, Bình Liêu và từ 106⁰05’ (thôn Vân Đông, Nguyễn Huệ, Đông Triều đến 108⁰05’ kinh tuyến Đông (bán đảo Trà Cỗ, Hải Ninh). Phía bắc giáp tỉnh Quảng Tây của Trung Quốc, biên giới dài 132 km.

Đời sống tương lai

Vài kỹ thuật đời sống tương lai

            G S Tôn thất Trình

             Vài kỹ thuật này báo Los Angeles Times trình bày ngày 6 tháng 9 năm 2009, rất có thể không có tương lai: một số có thể có kết quả tốt. Sau đây là năm các nhà phát triễn chúng ghi chúng sẽ khởi sự hoạt động:   sản phẩm Điện không dây - wireless electricity: 2011, Rôbôt mini -vi tiểu giải phẩu thử nghiệm trên người : 2011, Lái thông minh - IntelliDrive thử nghiệm hoàn tất : 2013, Máy bay dân sự thương mãi N+3 gia nhập hàng không: 2035 , Thang máy không gian - space elevator không ghi năm vì khó tìm các tay thử nghiệm tình nguyện…. Nhũng ý kiến hảo huyền, xa vời này có thể gieo trồng lúa mới- ngành công nghệ mới tương lai, tưỏng chúng ta cần biết tới chăng ?

Dầu lửa

 Vắt dầu lữa từ tảo đi tới đâu rồi ?

                                                       GS Tôn thất Trinh

        

     Cần tuyễn chọn tùy muc tiêu tảo nước ngọt hay tảo nước mặn, giàu carbohydrate ,  giàu protêin hay  giàu chất béo .

Nước ta,   đặc biệt các trung tâm thủy sản I, II , III, Hải Học Viện Nha Trang , trường đại học Cần Thơ và Thủ Đức ( ? ) và một số trường đại học khác, đã chú trọng từ lâu đến nghiên cứu, khai thác hay nuôi trồng  tảo  rong - algae ; tuy vẫn phải chú trọng tương lai gần  nuôi trồng rong tảo làm thức ăn cho súc vật , động vật nhất cá , tôm v.v… mà tổn phí thực phẩm chiếm đến 70% tổng phí sản xuất. Tảo là loại thực vật có

Vật lý học và hình ảnh máy nội soi thân thể,

Nhân dịp các nhà đoạt giải hóa học và sinh lý học hay y khoa năm 2009, đều phải giỏi về hóa học và vật lý học, chúng tôi xin nhắc sơ qua vài máy móc “tân kỳ”  chẩn đoán , do những nhà vật lý học, một số cũng đoạt giải vật lý học, khám phá ra đầu tiên, ít nhất là trên nguyên tắc căn bản. Ngay cả ở Việt Nam không biết có ai khởi công làm vài loại máy này cân thiết trang bị mọi bệnh viện cơ sở thành phố, thị xả tỉnh lỵ huyện lỵ lớn, sau khi đã làm xong máy laser đánh tan sỏi thận rẽ tiền?             Vật lý học và hình ảnh máy nội soi thân thể, chẩn đoán bịnh ngày nay G S Tôn Thất Trình Ngày nay ở các nước tân tiến , bạn đừng phiền muộn gì cả khi bạn không mấy hiểu cặn kẻ,  các hình ảnh sản xuất từ một thử nghiệm chẩn đóan bệnh bạn vừa nhận được . Bí ản chút ít dơ bẩn là chính ngay rất ít bác sỉ y khoa cũng hiểu biết   cách nào sáng chế ra chúng . Đa số các bác sĩ chuyên về tia - X cũng cố gắng học hỏi khá lâu để có thể đậu phần Vật lý học thi hành nghề bác sĩ, nhưng sau đó họ lại quên bẳng đi mau lẹ .

RNA

 Có lẽ Việt Nam nên theo dõi cập nhật cho con em thêm hiểu biết căn bản tiến bộ  ở  ngành  “ sinh học mới”, có nhiều áp dụng y khoa chăng ?:

    

           Cái gì kiểm soát Hóa học Đời Sống hay cuộc Cách Mạng RNA  

                                    G S Tôn thất Trình

    Ngày chúng tôi vào đại học, ngành sinh học đang mở đường mới nhờ phát minh DNA vòng đôi xoắn ốc ,  hình thành cuộc cách mạng DNA. Nay ngành sinh học đang tiến nhanh thêm,  nhờ khám phá ra những mảnh cắt nhỏ bé - snippets của RNA , một đồng thuyền thường bị gạt bỏ của DNA, có chức năng điều hòa mọi thứ, mọi điều, từ tuổi thọ đến ung thư.

           

Than Đá

Nhà máy điện than đá “sạch” còn xa vời lắm đó .

G S Tôn Thất Trình

       

Chận bắt carbon và tồn trữ nó vẫn còn là chén thánh của ngành điện than đá

           

Thế nhưng kỹ thuật này vẫn rất đắt tiền, tốn nhiều năng lượng và chưa được thử nghiệm rộng rải.

Tháng 9 năm 2009 , Hoa Kỳ sẽ khánh thành ở bên sông Ohio River,  một linh kiện cồng kềnh mới nối liền với một nhà máy điện chạy than đá, gần một thị trấn nhỏ New Haven, bang West Virginia. Linh kiện đặt trong một xây cất cao 4 tầng lầu và lớn hơn một sân banh túc cầu Mỹ. Ống khói thóat khí cao 150 bộ Anh (45 m) rộng đến nổi cần đến 6 người Mỹ trưởng thành mở rộng cánh tay mới ôm xuể , cao ngất  vươn tới trời xanh. Ống dẫn từ xây cất chạy ra đến tầng ngậm nước, sâu 2 dặm Anh (3,4 km) dưới đất. 

Sinh học: Marshall Nirenberg & Edwin G Krebs

Thử nhớ tưỡng công trình vài vĩ nhân khoa học, đã mở lối cho công nghệ sinh hóa học ngày nay: ( G S Tôn ThấtTrình )

                                                            

1-      Nhà đoạt giải Nobel Marshall Nirenberg,

giải mã mã số di truyền, qua đời

                                                                                                  

Nhà đoạt giải Nobel sinh lý học hay y khoa năm 1968,  chia sẽ giải này với hai nhà khoa học khác, Marshal Nirenberg qua đời ngày 15 tháng giêng năm 2010 tại nhà  riêng thành phố New York. Ông năm nay 82 tuổi ( 1927- 2010 ) , chết vì bệnh ung thư . Ông đoạt giải Nobel nhờ giải mã được mã số di truyền - deciphered the genetic code , giúp cho thông tin chứa trong gen ( es ) chuyễn dịch thành protêins . Nirenberg  làm sự nghiệp   suốt đời với   các Viện Y Tế Quốc gia ( HoaKỳ )- NIH  ở Bethesda, bang Maryland , người công chức chánh phủ đầu tiên đoạt giải Nobel theo Francis S. Collins giám đốc NIH , là một trong những vĩ nhân phi thường của ngành sinh học .

Đường xá tại Việt Nam .

Đường sá ở Việt Nam hiện nay

GS Tôn thất Trình

Năm 2000, Việt Nam có 215 000 km đường sá, 16 000 km quốc lộ , 21 000 km tỉnh lộ, 46 000 km quận lộ, 700 km đường phố thị trấn, 125 000 km hương lộ Nhưng chỉ chừng 60% quốc lộ có lót đá, hay đổ bê tông, 35 % trải nhưạ (dầu hắc). Tốc độ xe mới chừng 40 km một giờ, nếu cải thiện theo lề lối hiện tại, thì cũng chỉ được 50 km một giờ và xe búyt chạy nhanh chỉ 50-60Km một giờ. Vài đọan đuờng nâng cấp nay có thể chạy được 70-80 km một giờ. Chỉ 27 % tỉnh lộ và 10 % quận lộ, được lót đá. Đường lót đá cũng thường qúa hẹp. Các họa kiểu chỗ đường kết nối, nút giao nhau rất kém cõi. Nhiều đường còn giới hạn tốc độ và trọng tải. Nhiều hương lộ chỉ có tên trên bản đồ thống kê hay chỉ là một lối mòn nho nhỏ.

Hậu Giang

Khảo luận về công cuộc phát triển

vùng Hậu Giang Việt Nam

Tôn Thất Trình*

California, USA

A- Đôi chút lịch sử: Sáp  nhập  Trấn Hà Tiên, Biển Tây vào  Việt Nam năm 1708. nhưng sau 50 năm,  đến năm 1757, mới thật sự đặt cơ cấu cai quản Hậu Giang,  bờ biển và Biển Tây ngày nay. Nhưng vẫn phải tranh dành ảnh hưởng trên đất Thủy Chân Lạp với Tiêm La (Thái Lan).

Trà Vinh

Thử lạm bàn về một tỉnh còn đông dân nghèo khổ của đồng bằng Sông Cửu Long :

Phần I

Những hướng phát triễn tỉnh Trà Vinh

G S Tôn thất Trình

…Cùng em sông Hậu, sông Tiền,

Lia thia quen chậu, tình hiền quen khăn…

Vì em là lượng Cửu Long,

Bún khô vẫn gạo Nanh Chồn, Nàng Hương.

Vì em là ngọt sông đồng,

Vàng chua bưởi mễ, vẫn bông Biên Hòa.

(Nguyễn Tất Nhiên )

Hoa lồng đèn - Fuchsia

GS Tôn Thất Trình

Hoa đăng hay hoa lồng đèn, gọi là Fuchsia ở Châu Mỹ, tên khoa học là Fuchsia x hybrida, còn có tên khác ở Mỹ là hoa bông tai công nương (ladies eardrops) vì hoa rực rỡ, dáng bông tai lòng thòng xuống đất.

Màu sắc thay đổi từ trắng, đỏ hồng, tím hay pha lẫn lộn giữa các màu này.

Trồng Fuchsia bán ra là những giỏ treo, chậu cây, làm bồn hay trên phên dậu dáng cây mộc.

Ở Mỹ thường hay trồng bán các giỏ treo hoa đăng quanh ngày, quanh lối xóm..

Bốn loại nước siêu trái cây

Tìm hiểu thêm về các chất kháng oxyd – hóa , anti-oxydants trong:
Bốn nước uống trái cây siêu (quả) trái – siêu lực bán đắt tiền hiện nay ở Mỹ,
cũng nên chế biến, phổ biến thêm ở Việt Nam chăng ?.

G S Tôn Thất Trình

 
Ngày nay ở Hoa Kỳ, nếu bạn muốn uống nước trái cây “nhiêt đới”, bạn khỏi cần mua vé máy bay đến các xứ này. Bạn hãy đến các tiệm tạp hóa và lựa chọn lọai nước bạn thích uống :.nước đá kem– sorbet axai ( acai ), trà đá măng cụt , cốm – granola hột lựu, bánh mềm thanh lịch nôni, da ua - yogurt trái cau kỷ - đia cốt-goji berries và nhiều thứ khác nữa .

Video: Nhớ Quê Hương