Hờn Sông Gianh là hờn Trịnh- Nguyễn phân tranh chia cách đất nước (cả thảy 7 lần Trịnh Nguyễn đánh nhau , trận đầu tiên là năm 1627 , các trận năm 1633 , năm 1643, năm 1 648 , năm 1655- 60 , năm 1661- 62 , trận cuối cùng năm 1672. Thống xuất quân Trịnh là Lê Thời Hiến đánhmãi không thắng quân Nguyễn ở lũy Trấn Ninhdo tướng Nguyễn hửu Dật chống giữ, nên hai bên nghỉ binh. Sau đó lấy sông Gianh làm giới tuyến , phía nam sông là Nam Hà hay xứ Đàng Trong , phía Bắc sông là Bắc Hà hay xứ Đàng Ngoài.
Hờn sông Bến Hải là hờn chiến tranh tương tàn Nam Bắc từ 1960 đến 1975, sau khi đất nước chia đôi, theo hiệp địnhGenève 1954. Lần này chiến tranh còn tànkhốc gấp bội lần, giết hại nhiều dân Việt hai bên. Oái ăm đau khổ thay, lại với khí giới tân tiến Nga - Tàu viện trợ cho miền Bắc, khí giới Hoa Kỳ cho miền Nam và bom đạn không quân Hoa Kỳ thả, bắn ở miền Bắc và quân đội Hoa Kỳtham chiến ở miền Nam :
Thử lạm bàn phát triển phục hồi tỉnh Quảng Trị